ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 4 (Part 4) ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ

 

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 4 (Part 4) ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾಗ 4: ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (Directive Principles of State Policy - DPSP)

ಈ ಭಾಗವು ವಿಧಿ 36 ರಿಂದ 51 ರವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ'ವನ್ನು (Welfare State) ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿಗಳು:

ವಿಧಿ 39A: ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದು.

ವಿಧಿ 40: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ ಸಂಘಟನೆ.

ವಿಧಿ 41: ನಿರುದ್ಯೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು ಒದಗಿಸುವುದು.

ವಿಧಿ 44: ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ (Uniform Civil Code) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.

ವಿಧಿ 45: 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವುದು.

ವಿಧಿ 47: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳ ನಿಷೇಧ.

ವಿಧಿ 48A: ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.

ವಿಧಿ 50: ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು.

ವಿಧಿ 51: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

ವಿಶೇಷತೆ: ಈ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (Non-justiciable). ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಈ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಾಗ 4A: ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties)

ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ವಿಧಿ: 51A

ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಇದನ್ನು 1976 ರಲ್ಲಿ 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (USSR) ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು: ಪ್ರಸ್ತುತ 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿವೆ.

ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು.

ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು.

6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು (ಇದು 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು).

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂಗೀಕಾರ (1946 - 1950)

Image
ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂಗೀಕಾರ (1946 - 1950) ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಡು ಸಮಿತಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅಂಗೀಕಾರ: ನವೆಂಬರ್ 26, 1949 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು (ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ). ಜಾರಿ: ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಭಾರತವು 'ಗಣರಾಜ್ಯ'ವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. 1. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಚಯ: ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು: ಭೀಮರಾವ್ ರಾಮ್‌ಜೀ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್. ಜನನ: ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 1891 (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮ್ಹೋ ಎಂಬಲ್ಲಿ). ಬಿರುದುಗಳು: ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್, ಆಧುನಿಕ ಮನು, ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಲ್ಪಿ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 1990ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. 2. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ: ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (PhD) ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರು. ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (USA): ಎಂ.ಎ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ. ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್: ಡಿ.ಎಸ್ಸಿ (D.Sc) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್-ಅಟ್-ಲಾ ಪದವಿ. 3. ಸಂವಿಧಾನದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕೊಡುಗೆ: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗ...
Read more

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ: ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

Image
  ಇದು ಭಾಗ-1 (ಪ್ರಶ್ನೆ 1 ರಿಂದ 25): ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ: ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 52 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಯ್ಕೆಗಳು: 1) ಎ ಮಾತ್ರ ಸರಿ 2) ಬಿ ಮಾತ್ರ ಸರಿ 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ 4) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು. ಉತ್ತರ: 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ. ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸದನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಇವರು ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಲ್ಲ. ಉತ್ತರ: 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ. ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ: 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ. ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ರ ಪ್ರಕಾರ ಐದು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ದ್ವಿಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಉತ್ತರ: 1) ಎ ಮಾತ್ರ ಸರಿ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕ ಪೌರತ್ವ ಮಾತ್ರ ಇದೆ). ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಪಕ್ಷಾಂತರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸದನದ ಸಭಾಪತಿಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ...
Read more

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗಗಳು

  ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರಸ್ತುತ ೨೫ ಭಾಗಗಳನ್ನು (Parts) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಮೂಲತಃ ೨೨ ಭಾಗಗಳಿದ್ದವು). ಆ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಭಾಗ (Part) ವಿಷಯ (Subject) ವಿಧಿಗಳು (Articles) ಭಾಗ ೧ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ [-] ೧ - ೪ ಭಾಗ ೨ ಪೌರತ್ವ [-] ೫ - ೧೧ ಭಾಗ ೩ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು -] ೧೨ - ೩೫ ಭಾಗ ೪ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು [] ೩೬ - ೫೧ ಭಾಗ ೪ಎ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು [] ೫೧ಎ ಭಾಗ ೫ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ (ಒಕ್ಕೂಟ) [] ೫೨ - ೧೫೧ ಭಾಗ ೬ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು [] ೧೫೨ - ೨೩೭ ಭಾಗ ೭ ಮೊದಲನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಬಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಈಗ ರದ್ದಾಗಿದೆ) [] ೨೩೮ ಭಾಗ ೮ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು [] ೨೩೯ - ೨೪೨ ಭಾಗ ೯ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು [] ೨೪೩ - ೨೪೩ಒ ಭಾಗ ೯ಎ ನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳು (Municipality) [] ೨೪೩ಪಿ - ೨೪೩ಜೆಡ್‌ಜಿ ಭಾಗ ೯ಬಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು [] ೨೪೩ಜೆಡ್‌ಹೆಚ್ - ೨೪೩ಜೆಡ್‌ಟಿ ಭಾಗ ೧೦ ಅನುಸೂಚಿತ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳು [] ೨೪೪ - ೨೪೪ಎ ಭಾಗ ೧೧ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು [] ೨೪೫ - ೨೬೩ ಭಾಗ ೧೨ ಹಣಕಾಸು, ಆಸ್ತಿ, ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ದಾವೆಗಳು [] ೨೬೪ - ೩೦೦ಎ ಭಾಗ ೧೩ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ [] ೩೦೧ - ೩೦೭ ಭಾಗ ೧೪ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸೇವೆಗಳು [] ೩೦೮ - ೩೨೩ ಭಾಗ ೧೪ಎ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳು (T...
Read more