ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 6 (Part 6)

 

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 6 (Part 6) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ವಿಧಿಗಳು ರಾಜ್ಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮೂಲಭೂತ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ.

ಭಾಗ 6: ರಾಜ್ಯಗಳು (The States)

ಈ ಭಾಗವು ವಿಧಿ 152 ರಿಂದ 237 ರವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

1. ಅಧ್ಯಾಯ 1: ಸಾಮಾನ್ಯ (General)

ವಿಧಿ 152: 'ರಾಜ್ಯ' ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ರದ್ದಾದ ನಂತರ ಈಗ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ).

2. ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಕಾರ್ಯಾಂಗ (The Executive)

ರಾಜ್ಯಪಾಲರು (ವಿಧಿ 153-162): ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಇವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ (ವಿಧಿ 163-167): ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವಿರುತ್ತದೆ. ನೈಜ ಅಧಿಕಾರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮಹadvocate (Advocate General - ವಿಧಿ 165): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿ.

3. ಅಧ್ಯಾಯ 3: ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲ (The State Legislature)

ವಿಧಿ 168 ರಿಂದ 212: ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲವು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸದನಗಳನ್ನು (ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು) ಹಾಗೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸದನವನ್ನು (ವಿಧಾನಸಭೆ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ದ್ವಿಸದನ (ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

4. ಅಧ್ಯಾಯ 4: ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರ (Legislative Power of Governor)

ವಿಧಿ 213: ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲವು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ (Ordinance) ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

5. ಅಧ್ಯಾಯ 5: ರಾಜ್ಯ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು (High Courts for States)

ವಿಧಿ 214 ರಿಂದ 231: ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇರಬೇಕು. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

6. ಅಧ್ಯಾಯ 6: ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (Subordinate Courts)

ವಿಧಿ 233 ರಿಂದ 237: ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗಮನಿಸಿ: ಭಾಗ 7 ಅನ್ನು 1956 ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.