ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 7: ಇತಿಹಾಸ, ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

 

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 7: ಇತಿಹಾಸ, ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇ 'ಭಾಗ 7'. ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಈ ಭಾಗವು ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆ? ಅದರ ಇತಿಹಾಸವೇನು? ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ಭಾಗ 7 ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Background)

1950ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು:

ಭಾಗ 'A' ರಾಜ್ಯಗಳು (Part A): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮದ್ರಾಸ್, ಬಾಂಬೆ).

ಭಾಗ 'B' ರಾಜ್ಯಗಳು (Part B): ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿದ್ದವು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ, ಹೈದರಾಬಾದ್). ಈ ಭಾಗ 'B' ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳೇ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 7 ರಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಭಾಗ 'C' ರಾಜ್ಯಗಳು (Part C): ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಮಿಷನರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು.

ಭಾಗ 'D' ರಾಜ್ಯಗಳು (Part D): ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು.

2. ಭಾಗ 7 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಶಗಳು (What was in Part 7?)

ಭಾಗ 7 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಧಿ ಇತ್ತು, ಅದು ವಿಧಿ 238 (Article 238).

ಈ ವಿಧಿಯು ಭಾಗ 'B' ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ (Princely States) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರಬೇಕೆಂದು ಅಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾಗ 'A' ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 'ರಾಜ್ಯಪಾಲರು' (Governor) ಇದ್ದರೆ, ಭಾಗ 'B' ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 'ರಾಜಪ್ರಮುಖರು' (Rajpramukh) ಎಂಬ ಹುದ್ದೆ ಇತ್ತು.

3. ರದ್ದತಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು? (Why was it Repealed?)

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ತೀವ್ರವಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು 'A, B, C, D' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 'ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡನಾ ಆಯೋಗ' (States Reorganisation Commission - SRC) ವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಈ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ 1956 ರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

4. 7ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1956

1956ರ 7ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 'ವರ್ಗೀಕರಣ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾಗ 'A' ಮತ್ತು ಭಾಗ 'B' ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

'ರಾಜಪ್ರಮುಖ' ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ 'ರಾಜ್ಯಪಾಲ'ರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಭಾಗ 'B' ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಗ 7 (ವಿಧಿ 238) ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.

5. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಇಂದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗ 7 ಕೇವಲ ಒಂದು 'ಖಾಲಿ' ಅಥವಾ 'ರದ್ದಾದ' ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಅಧ್ಯಯನವು ನಮಗೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ:

ಏಕತೆ: ನೂರಾರು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿದ್ದ ಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ತರಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಜೀವಂತ ಸಂವಿಧಾನ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುವ 'ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆ' (Living Document) ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಭಾಗ 7 ರ ರದ್ದತಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಸಾಕ್ಷಿ.

 ಸಾರಾಂಶ 

ವಿಷಯ ವಿವರ

ಭಾಗ ಭಾಗ 7

ವಿಧಿ 238 ನೇ ವಿಧಿ

ವಿಷಯ ಭಾಗ 'B' ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತ (ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು)

ರದ್ದಾದ ವರ್ಷ 1956

ತಿದ್ದುಪಡಿ 7 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ (Repealed).

ತೀರ್ಮಾನ:

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 7 ರ ಇತಿಹಾಸವು ಭಾರತವು ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತರುವಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು

.