ಸಂವಿಧಾನದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವು (Part 1)

 

ಸಂವಿಧಾನದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವು (Part 1) 'ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ' (The Union and its Territory) ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ೧ ರಿಂದ ೪ ರವರೆಗಿನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು (Articles) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ವಿಧಿ ೧: ಒಕ್ಕೂಟದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ (Name and territory of the Union)

ಹೆಸರು: "ಇಂಡಿಯಾ, ಅಂದರೆ ಭಾರತವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿರುವುದು" ಎಂದು ಈ ವಿಧಿ ಸಾರುತ್ತದೆ.

ಒಕ್ಕೂಟದ ಸ್ವರೂಪ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಫಲವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಒಕ್ಕೂಟವಲ್ಲ (Not a result of an agreement like USA). ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:

ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು (States).

ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು (Union Territories).

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು.

ವಿಧಿ ೨: ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪನೆ (Admission or establishment of new States)

ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಲ್ಲದ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಭಾರತದೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಇದು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಈ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ.


ವಿಧಿ ೩: ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿ ಅಥವಾ ಹೆಸರುಗಳ ಬದಲಾವಣೆ

ಸಂಸತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು..

ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.

ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು.

ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು (ಉದಾ: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು 'ಕರ್ನಾಟಕ' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದು).

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಇಂತಹ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸುವ ಮೊದಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವ ಶಿಫಾರಸು ಅಗತ್ಯ. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಅದರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕೆಂಬ ಕಡ್ಡಾಯ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲ.

ವಿಧಿ ೪: ೨ ಮತ್ತು ೩ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿ ಮಾಡುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪರಿಣಾಮ

೨ ಮತ್ತು ೩ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ೩೬೮ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ 'ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದರರ್ಥ ಅಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಹುಮತದ ಮೂಲಕವೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೮ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೮ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇವೆ.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂಗೀಕಾರ (1946 - 1950)

Image
ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂಗೀಕಾರ (1946 - 1950) ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಡು ಸಮಿತಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅಂಗೀಕಾರ: ನವೆಂಬರ್ 26, 1949 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು (ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ). ಜಾರಿ: ಜನವರಿ 26, 1950 ರಂದು ಭಾರತವು 'ಗಣರಾಜ್ಯ'ವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. 1. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಚಯ: ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು: ಭೀಮರಾವ್ ರಾಮ್‌ಜೀ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್. ಜನನ: ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 1891 (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮ್ಹೋ ಎಂಬಲ್ಲಿ). ಬಿರುದುಗಳು: ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್, ಆಧುನಿಕ ಮನು, ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಲ್ಪಿ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ: 1990ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. 2. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ: ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (PhD) ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರು. ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (USA): ಎಂ.ಎ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ. ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್: ಡಿ.ಎಸ್ಸಿ (D.Sc) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್-ಅಟ್-ಲಾ ಪದವಿ. 3. ಸಂವಿಧಾನದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕೊಡುಗೆ: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗ...
Read more

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ: ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು

Image
  ಇದು ಭಾಗ-1 (ಪ್ರಶ್ನೆ 1 ರಿಂದ 25): ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ: ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 52 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಯ್ಕೆಗಳು: 1) ಎ ಮಾತ್ರ ಸರಿ 2) ಬಿ ಮಾತ್ರ ಸರಿ 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ 4) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು. ಉತ್ತರ: 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ. ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸದನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಇವರು ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಲ್ಲ. ಉತ್ತರ: 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ. ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ: 3) ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎರಡೂ ಸರಿ. ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ರ ಪ್ರಕಾರ ಐದು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ದ್ವಿಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಉತ್ತರ: 1) ಎ ಮಾತ್ರ ಸರಿ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕ ಪೌರತ್ವ ಮಾತ್ರ ಇದೆ). ಹೇಳಿಕೆ ಎ: ಪಕ್ಷಾಂತರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಹೇಳಿಕೆ ಬಿ: ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸದನದ ಸಭಾಪತಿಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ...
Read more

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗಗಳು

  ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರಸ್ತುತ ೨೫ ಭಾಗಗಳನ್ನು (Parts) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಮೂಲತಃ ೨೨ ಭಾಗಗಳಿದ್ದವು). ಆ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಭಾಗ (Part) ವಿಷಯ (Subject) ವಿಧಿಗಳು (Articles) ಭಾಗ ೧ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ [-] ೧ - ೪ ಭಾಗ ೨ ಪೌರತ್ವ [-] ೫ - ೧೧ ಭಾಗ ೩ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು -] ೧೨ - ೩೫ ಭಾಗ ೪ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು [] ೩೬ - ೫೧ ಭಾಗ ೪ಎ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು [] ೫೧ಎ ಭಾಗ ೫ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ (ಒಕ್ಕೂಟ) [] ೫೨ - ೧೫೧ ಭಾಗ ೬ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು [] ೧೫೨ - ೨೩೭ ಭಾಗ ೭ ಮೊದಲನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಬಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಈಗ ರದ್ದಾಗಿದೆ) [] ೨೩೮ ಭಾಗ ೮ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು [] ೨೩೯ - ೨೪೨ ಭಾಗ ೯ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು [] ೨೪೩ - ೨೪೩ಒ ಭಾಗ ೯ಎ ನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳು (Municipality) [] ೨೪೩ಪಿ - ೨೪೩ಜೆಡ್‌ಜಿ ಭಾಗ ೯ಬಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು [] ೨೪೩ಜೆಡ್‌ಹೆಚ್ - ೨೪೩ಜೆಡ್‌ಟಿ ಭಾಗ ೧೦ ಅನುಸೂಚಿತ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳು [] ೨೪೪ - ೨೪೪ಎ ಭಾಗ ೧೧ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು [] ೨೪೫ - ೨೬೩ ಭಾಗ ೧೨ ಹಣಕಾಸು, ಆಸ್ತಿ, ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ದಾವೆಗಳು [] ೨೬೪ - ೩೦೦ಎ ಭಾಗ ೧೩ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ [] ೩೦೧ - ೩೦೭ ಭಾಗ ೧೪ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸೇವೆಗಳು [] ೩೦೮ - ೩೨೩ ಭಾಗ ೧೪ಎ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಗಳು (T...
Read more